Những thay đổi mới trong tiêu chuẩn khí thải khi đăng kiểm ô tô năm 2026

Từ ngày 01/03/2026, việc kiểm định khí thải ô tô tại Việt Nam chính thức áp dụng theo lộ trình mới được quy định tại Quyết định 43/2025/QĐ-TTg. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng trong công tác kiểm soát khí thải phương tiện giao thông, nhằm giảm ô nhiễm môi trường và từng bước nâng cao chất lượng không khí tại các đô thị lớn. Vì vậy, chủ xe cần nắm rõ các mức tiêu chuẩn khí thải đang áp dụng cũng như những nguyên nhân phổ biến khiến xe không đạt yêu cầu khi đăng kiểm.

Tiêu chuẩn khí thải khi đăng kiểm là gì?

Tiêu chuẩn khí thải khi đăng kiểm là mức giới hạn tối đa cho phép đối với các chất gây ô nhiễm có trong khí thải của ô tô, được kiểm tra trong quá trình kiểm định kỹ thuật định kỳ. Khi xe được đưa vào trung tâm đăng kiểm, các kỹ thuật viên sẽ sử dụng thiết bị đo khí thải chuyên dụng để xác định nồng độ những chất như CO (carbon monoxide), HC (hydrocarbon), NOx (oxit nitơ) và độ khói (đối với xe sử dụng động cơ diesel) phát ra từ ống xả, sau đó so sánh với ngưỡng quy định trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Khí thải CO, HC, PM gây ô nhiễm không khí gia tăng

Đọc thêm: Tiêu chuẩn khí thải Euro 5 là gì? Lộ trình áp dụng Euro 5 mới chủ xe cần nắm rõ

Quy định mới về tiêu chuẩn khí thải đăng kiểm năm 2026 chủ xe cần biết

Thay đổi lớn nhất trong năm nay bắt nguồn từ Quyết định 43/2025/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 28/11/2025, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026:

Theo lộ trình tại Điều 4 Quyết định 43/2025/QĐ-TTg quy định:

Xe ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng Mức 1

Xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng Mức

Xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng Mức 3. Đáng chú ý, riêng với xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 nhưng tham gia giao thông tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, mức áp dụng sẽ được nâng lên Mức 4 kể từ ngày 1/1/2027, cho thấy hai đô thị lớn này đang được siết chặt sớm hơn so với các tỉnh, thành khác.

Đối với xe đời mới hơn, xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng Mức 4 ngay từ ngày Quyết định có hiệu lực, và sẽ chuyển sang áp dụng Mức 5 từ ngày 1/1/2032; riêng tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, mức 5 được áp dụng sớm hơn, từ ngày 1/1/2028.

Những thay đổi mới trong lộ trình đăng kiểm năm 2026

Ngoài ra, quy định còn đặt ra một mốc thời gian quan trọng khác: từ ngày 1/1/2029, toàn bộ xe ô tô tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đều phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải từ Mức 2 trở lên, bất kể năm sản xuất là bao nhiêu. Đây là điểm chủ xe tại hai thành phố này cần đặc biệt lưu tâm vì nó áp dụng cho cả những xe đời cũ vốn trước đây chỉ cần đạt Mức 1.

Một điểm chuyển tiếp quan trọng mà nhiều chủ xe dễ bỏ sót là quy định tại khoản 2 Điều 6 của Quyết định, theo đó các xe đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực vẫn được tiếp tục lưu hành đến kỳ đăng kiểm kế tiếp, và chỉ phải áp dụng lộ trình khí thải mới kể từ lần đăng kiểm sau đó. Nói cách khác, nếu giấy chứng nhận kiểm định của xe bạn vẫn còn hạn, bạn chưa cần lo lắng ngay, nhưng đến kỳ đăng kiểm tiếp theo thì quy định mới sẽ được áp dụng đầy đủ.

Bên cạnh việc thay đổi mức khí thải, quy trình và phương pháp đo kiểm cũng được cải tiến theo hướng chặt chẽ và nghiêm ngặt hơn nhằm xác định đúng mức khí thải thực tế của xe, đảm bảo đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường. Cùng thời điểm này, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng chính thức triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử cho xe cơ giới trên toàn quốc, có giá trị pháp lý tương đương bản giấy và có thể tra cứu trực tuyến, giúp việc quản lý và sử dụng giấy tờ phương tiện thuận tiện hơn cho người dân.

Xe ô tô của bạn áp dụng mức khí thải nào?

Để biết xe mình cần đáp ứng tiêu chuẩn nào khi đi đăng kiểm, bạn chỉ cần đối chiếu năm sản xuất ghi trên giấy đăng ký xe với bảng phân mức dưới đây, đồng thời lưu ý đến khu vực đang lưu hành nếu xe đăng ký tại Hà Nội hoặc TP. Hồ Chí Minh. Cụ thể:

• Xe sản xuất trước năm 1999 thuộc nhóm áp dụng Mức 1, tương đương tiêu chuẩn Euro 1.
• Xe sản xuất trong khoảng từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng Mức 2.
• Nhóm xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng Mức 3 trên phạm vi cả nước, nhưng nếu lưu hành tại Hà Nội hoặc TP. Hồ Chí Minh thì từ đầu năm 2027 sẽ phải nâng lên Mức 4.
• Cuối cùng, xe sản xuất từ năm 2022 trở về sau áp dụng Mức 4 ngay từ thời điểm quy định có hiệu lực, và sẽ tiến lên Mức 5 theo lộ trình đã nêu ở phần trên.

Nhân viên kỹ thuật đang đo nồng độ khí thải

Một trường hợp đặc biệt cần lưu ý là các kiểu loại xe sản xuất, lắp ráp theo giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường được cấp trước ngày 1/1/2022, cho đến khi giấy chứng nhận đó hết hiệu lực, cũng như xe sản xuất, lắp ráp mới từ xe sát xi có buồng lái đã được cấp giấy chứng nhận tương ứng, sẽ được áp dụng mức khí thải như xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021, tức Mức 3, dù năm sản xuất thực tế của xe có thể muộn hơn. Đây là một quy định mang tính chuyển tiếp, áp dụng riêng cho nhóm xe có nguồn gốc lắp ráp đặc thù, nên chủ xe thuộc nhóm này cần kiểm tra kỹ giấy chứng nhận chất lượng để xác định đúng mức áp dụng, tránh nhầm lẫn khi đưa xe đi kiểm định.

Tham khảo: Quy trình kiểm định khí thải ô tô 2026: Mất bao lâu và chi phí bao nhiêu?

Những trường hợp dễ “trượt” tiêu chuẩn khí thải khi đăng kiểm

Khi quy trình kiểm định được siết chặt hơn, không ít chủ xe, dù xe vẫn vận hành bình thường trên đường, lại bất ngờ “rớt” đăng kiểm. Dưới đây là những nhóm nguyên nhân phổ biến nhất.

Xe sử dụng lâu năm

Đây là nhóm có nguy cơ cao nhất, đặc biệt là nhóm xe đời cũ, xe tải và xe đầu kéo, vốn được đánh giá sẽ chịu tác động nhiều nhất từ quy định mới. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là cả xe con và xe du lịch nếu không được chăm sóc đúng cách cũng hoàn toàn có thể rơi vào tình trạng tương tự, bởi tuổi xe càng cao, các bộ phận liên quan đến quá trình đốt cháy nhiên liệu và xử lý khí thải càng dễ xuống cấp theo thời gian sử dụng, kể cả khi chủ xe không vận hành xe quá thường xuyên.

Hệ thống xử lý khí thải xuống cấp

Bộ xúc tác khí thải, hay còn gọi là catalytic converter, đóng vai trò chuyển hóa các chất độc hại trong khí xả thành những chất ít gây hại hơn trước khi thải ra môi trường. Nếu bộ phận này bị hỏng hoặc tắc nghẽn do cặn bẩn tích tụ lâu ngày, khả năng xử lý khí thải sẽ giảm sút nghiêm trọng, dẫn đến nồng độ chất ô nhiễm vượt ngưỡng cho phép. Đối với xe sử dụng động cơ diesel, bộ lọc hạt DPF (Diesel Particulate Filter) cũng là một bộ phận tương tự, nếu bị nghẹt sẽ trực tiếp làm tăng độ khói, chỉ tiêu quan trọng nhất đối với dòng xe này khi đăng kiểm.

Xe không đạt khi đăng kiểm

Kim phun, bugi, lọc gió gặp vấn đề

Kim phun bị đóng cặn sẽ khiến nhiên liệu không được phun tơi đều, dẫn đến cháy không hết và sinh ra nhiều khí thải độc hại hơn. Bugi mòn hoặc đánh lửa yếu cũng làm giảm hiệu suất đốt cháy ở động cơ xăng. Trong khi đó, lọc gió bị bẩn hoặc tắc sẽ làm thiếu hụt lượng không khí nạp vào buồng đốt, phá vỡ tỷ lệ hòa khí lý tưởng và khiến nhiên liệu cháy không triệt để.

Động cơ đốt cháy nhiên liệu không hiệu quả

Khi các yếu tố trên cộng hưởng với nhau, hoặc khi động cơ gặp các vấn đề khác như rò rỉ dầu vào buồng đốt, hệ thống tăng áp hoạt động kém, quá trình đốt cháy nhiên liệu sẽ diễn ra không hoàn toàn. Hậu quả là lượng CO, HC tăng cao đối với xe xăng, hoặc khói đen dày đặc đối với xe diesel, đây chính là những chỉ số bị đo và so sánh trực tiếp với ngưỡng quy chuẩn khi đăng kiểm.

Cách khắc phục trước khi đăng kiểm

Để tránh rơi vào những tình huống trên, chủ xe nên chủ động bảo dưỡng định kỳ theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất, thay vì chỉ sửa chữa khi xe đã hư hỏng nặng, một thói quen khá phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn khi quy chuẩn khí thải mới được áp dụng. Cụ thể:

• Đối với xe sử dụng động cơ xăng, nên vệ sinh kim phun và họng ga, thay lọc gió đúng định kỳ, đồng thời kiểm tra và vệ sinh bộ xúc tác khí thải nếu có dấu hiệu nghẹt.
• Đối với xe sử dụng động cơ dầu, cần vệ sinh kim phun và bơm cao áp để nhiên liệu được phun tơi, tránh đóng cặn gây khói đen, cùng với việc bảo dưỡng bộ tăng áp và thay lọc gió để đảm bảo lượng khí nạp đủ so với lượng dầu phun vào buồng đốt.

Ngoài việc bảo dưỡng cơ học, việc sử dụng nhiên liệu sạch, đúng chuẩn cũng góp phần quan trọng trong việc giảm nồng độ khí độc thải ra môi trường, đặc biệt với các dòng xe áp dụng Mức 4 và Mức 5 vốn được khuyến cáo cần nhiên liệu chất lượng cao để bảo vệ bộ lọc hạt và bộ xúc tác khỏi hư hại sớm. Trước khi đưa xe đến trung tâm đăng kiểm, một mẹo hữu ích là sử dụng thiết bị đo khí thải hoặc máy chẩn đoán OBD để tự kiểm tra tình trạng khí thải của xe tại nhà, từ đó phát hiện sớm các vấn đề bất thường và xử lý kịp thời, tránh mất thời gian, công sức di chuyển khi xe chưa đủ điều kiện đạt chuẩn.