Cách bảo dưỡng bê tông đúng kỹ thuật giúp công trình bền chắc

Chất lượng của bê tông không chỉ phụ thuộc vào vật liệu hay quy trình thi công mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ quá trình bảo dưỡng sau khi đổ. Nếu bảo dưỡng không đúng cách, bê tông có thể bị nứt bề mặt, giảm khả năng chịu lực và xuống cấp nhanh chóng theo thời gian. Vậy bảo dưỡng bê tông là gì và cần thực hiện như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Vì sao cần bảo dưỡng bê tông sau khi đổ?

Sau khi được đổ vào khuôn, bê tông không đông cứng ngay lập tức mà cần trải qua quá trình thủy hóa xi măng để phát triển cường độ. Quá trình này đòi hỏi phải duy trì độ ẩm và nhiệt độ thích hợp trong một khoảng thời gian nhất định. Chính vì vậy, bảo dưỡng bê tông là công đoạn không thể bỏ qua nếu muốn công trình đạt chất lượng và độ bền như thiết kế ban đầu.

Giúp bê tông đạt cường độ và độ bền tối ưu

Phản ứng thủy hóa xi măng cần nước liên tục trong nhiều ngày, không chỉ trong vài giờ đầu sau khi đổ. Nếu bê tông bị mất nước quá sớm, các hạt xi măng sẽ không kết dính đầy đủ với nhau, khiến cấu trúc bê tông để lại nhiều lỗ rỗng và cường độ thực tế thấp hơn so với yêu cầu thiết kế.

Việc giữ ẩm đầy đủ trong giai đoạn đầu giúp các hạt xi măng tiếp tục thủy hóa, từ đó bê tông đạt được khả năng chịu lực và độ bền tối ưu.

Tăng khả năng chống thấm

Bê tông được bảo dưỡng đầy đủ sẽ có cấu trúc đặc chắc hơn, hạn chế các lỗ rỗng thông với bên ngoài, từ đó giảm khả năng nước thấm xuyên qua. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với các hạng mục như sàn mái, bể nước, tầng hầm, nơi khả năng chống thấm ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và công năng sử dụng của công trình.

Trầm nhà bị ngấm nước lâu ngày dẫn đến ẩm mốc

Đọc thêm: Bê tông nhựa là gì? Cấu tạo và các loại bê tông nhựa phổ biến

Hạn chế nứt bề mặt do mất nước

Một trong những vấn đề thường gặp nhất ở bê tông không được bảo dưỡng đúng là nứt chân chim trên bề mặt. Khi nước bốc hơi quá nhanh, đặc biệt dưới nắng gắt hoặc gió lớn, lớp bề mặt bê tông co lại trong khi phần lõi bên trong vẫn còn ẩm, tạo ra ứng suất kéo làm nứt lớp ngoài. Những vết nứt này tuy nhỏ nhưng về lâu dài nước và hóa chất xâm ngấm dần vào kết cấu bên trong bê tông.

Nâng cao độ bền và tuổi thọ công trình

Một công trình có kết cấu bê tông đạt cường độ thiết kế sẽ chịu tải tốt hơn và ít bị xuống cấp dưới tác động của thời tiết, độ ẩm hay môi trường xâm thực. Ngược lại, bê tông không được bảo dưỡng đúng cách có thể suy giảm chất lượng ngay từ giai đoạn đầu, làm tăng chi phí sửa chữa và ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình về lâu dài.

Sàn nhà bị nứt sau một thời gian sử dụng

Các phương pháp bảo dưỡng bê tông phổ biến

Tùy theo điều kiện thi công và loại kết cấu, người ta có thể áp dụng nhiều phương pháp bảo dưỡng bê tông khác nhau.

Tưới nước giữ ẩm: Phương pháp phổ biến nhất là tưới nước trực tiếp lên bề mặt bê tông định kỳ, áp dụng cho hầu hết các cấu kiện như sàn, dầm, cột trong công trình dân dụng.

Phủ bao tải, vải bạt hoặc vật liệu giữ ẩm: Phủ bạt hoặc bao tải ẩm lên bề mặt cũng là cách giữ ẩm hiệu quả, đặc biệt hữu ích khi không thể tưới nước liên tục hoặc khi thi công ở khu vực có gió mạnh dễ làm nước bốc hơi nhanh.

Bảo dưỡng bê tông bằng việc phủ bao vải ẩm

Ngâm nước: Với các bề mặt lớn như sàn mái hay đường bê tông, ngâm nước bằng cách tạo bờ be giữ nước trên mặt sàn cũng là giải pháp đảm bảo độ ẩm liên tục mà không cần tưới nhiều lần trong ngày.

Sử dụng hợp chất bảo dưỡng bê tông: Một số công trình còn sử dụng màng bảo dưỡng hóa chất (curing compound), phun trực tiếp lên bề mặt bê tông để tạo lớp màng ngăn nước bốc hơi.

Thời gian bảo dưỡng bê tông bao lâu là đủ?

Trên thực tế, bê tông cần được duy trì độ ẩm trong nhiều ngày liên tục để đạt được cường độ thiết kế.

Mốc cường độ theo từng giai đoạn

Cường độ bê tông không phát triển đều mà tăng dần theo thời gian, vì vậy mỗi giai đoạn sẽ tương ứng với khả năng chịu tải khác nhau:

• 24–48 giờ đầu: Bê tông đã bắt đầu đông cứng và có thể tháo bỏ các rào chắn tạm thời. Người thi công có thể đi lại nhẹ nhàng trên bề mặt nhưng cần tránh các tác động mạnh.
• 7 ngày: Bê tông phát triển nhanh và có thể đạt khoảng 60% – 70% cường độ thiết kế ở điều kiện tiêu chuẩn. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn kết cấu, hạn chế tối đa việc cho xe cộ hay tải trọng nhẹ di chuyển qua giai đoạn này khi chưa có sự đồng ý của kỹ sư.
• 28 ngày: Đây là mốc bê tông đạt cường độ tối ưu có thể chịu được tải trọng lớn và đưa vào sử dụng bình thường.

Bê tông bị nứt 24h đầu sau khi đổ

Tần suất tưới nước theo từng giai đoạn

Tần suất tưới nước cần điều chỉnh theo từng giai đoạn, vì nhu cầu giữ ẩm sẽ giảm dần khi bê tông đã đông cứng ổn định hơn:

• 7 ngày đầu: đây là giai đoạn quan trọng nhất, cần tưới nước khoảng 3 giờ một lần vào ban ngày, và ít nhất 1–2 lần vào ban đêm để duy trì độ ẩm liên tục.
• Ngày 8-14: có thể giảm tần suất xuống còn ít nhất 2-3 lần/ngày tùy thời tiết để duy trì độ ẩm ổn định.
• Lưu ý theo điều kiện thời tiết: vào những ngày nắng nóng, gió lớn hoặc độ ẩm không khí thấp, cần tăng tần suất tưới nước nhiều hơn mức thông thường để bù lại lượng nước bốc hơi nhanh hơn bình thường.

Xem thêm: Bê tông khí chưng áp là gì? Cấu tạo, phân loại và ứng dụng

Những sai lầm khi bảo dưỡng bê tông

Mặc dù công đoạn bảo dưỡng không quá phức tạp nhưng trên thực tế vẫn có nhiều sai lầm khiến chất lượng bê tông bị ảnh hưởng.

Không tưới nước hoặc tưới quá ít

Đây là sai lầm phổ biến nhất, thường xảy ra do tâm lý chủ quan. Nhiều người cho rằng bê tông đã đông cứng là có thể bỏ qua việc bảo dưỡng. Nhưng khi bê tông không được cấp đủ nước, quá trình thủy hóa bị gián đoạn sớm, khiến cường độ thực tế thấp hơn nhiều so với thiết kế, đồng thời bề mặt dễ bị nứt nẻ do mất nước quá nhanh.

Mặt đường bị biến dạng sau một thời gian sử dụng

Tưới nước không đều

Tưới nước chỉ tập trung vào một số khu vực hoặc tưới ngắt quãng cũng gây ra vấn đề tương tự như không tưới nước. Sự chênh lệch độ ẩm giữa các vùng trên cùng một bề mặt bê tông có thể dẫn đến phát triển cường độ không đồng đều, làm tăng nguy cơ nứt cục bộ tại những khu vực bị thiếu ẩm.

Để bê tông tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt

Ánh nắng trực tiếp, đặc biệt vào những giờ cao điểm trong ngày, làm nước bốc hơi rất nhanh khỏi bề mặt bê tông. Nếu không có biện pháp che chắn như bạt hoặc bao tải ẩm kết hợp với tưới nước, lớp bề mặt sẽ khô nhanh hơn phần lõi bên trong, gây ra hiện tượng nứt do co ngót không đồng đều giữa các lớp.

Tháo cốp pha quá sớm

Việc tháo cốt pha trước khi bê tông đạt đủ cường độ cần thiết là một sai lầm nghiêm trọng, vì cốt pha không chỉ định hình cấu kiện mà còn góp phần giữ ẩm và bảo vệ bê tông trong giai đoạn đầu. Tháo cốp pha quá sớm có thể khiến cấu kiện bị biến dạng, nứt hoặc trong trường hợp xấu nhất là sụp đổ cục bộ nếu cường độ chưa đủ chịu tải.

Cho tải trọng tác động lên bê tông khi chưa đủ cường độ

Việc cho xe cộ, vật liệu xây dựng hoặc thiết bị thi công di chuyển, chất tải lên bề mặt bê tông khi chưa đạt đủ cường độ có thể gây ra các vết nứt hoặc lún cục bộ không thể khắc phục triệt để sau này. Đây là sai lầm thường gặp tại các công trình có tiến độ gấp, khi đội thi công muốn đẩy nhanh các bước tiếp theo mà bỏ qua thời gian chờ cần thiết.

Ngoài việc tập kết vật liệu xây dựng, nhiều công trình còn tiến hành khoan cắt hoặc lắp đặt hệ thống điện nước quá sớm bằng các dụng cụ điện cầm tay như máy khoan bê tông, máy khoan đục hay máy cắt bê tông. Điều này có thể tạo rung động và tác động cơ học lên kết cấu khi bê tông chưa đạt đủ cường độ, làm tăng nguy cơ nứt hoặc suy giảm chất lượng công trình.

Dù là sàn nhà, mái bê tông, móng hay cột nhà, việc tuân thủ đúng quy trình bảo dưỡng luôn là khoản đầu tư nhỏ nhưng mang lại giá trị lớn cho công trình trong suốt quá trình sử dụng. Vì vậy, đừng xem nhẹ giai đoạn này nếu muốn sở hữu một công trình bền chắc và an toàn theo thời gian.